Αρβανίτες και Αλβανοί
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 06/11/2016 05:45
Μεγάλωσα σε ένα σπίτι που η
αρβανίτικη καταγωγή έδινε σε όλους, και ιδιαίτερα στα παιδιά,
κολοσσιαία υπερηφάνεια. «Είμαστε Αρβανίτες». Αυτή η ένδοξη καταγωγή
παρέσυρε στο ημίφως άλλες προελεύσεις εξίσου σημαντικές για την ιστορία
της οικογένειας, όπως μια προγιαγιά Χιώτισσα με δαντέλες, κοσμήματα και
φράγκικη κόμμωση ή έναν προ-προπάππο, που έφυγε για να γλιτώσει τη ζωή
του από το Αϊβαλί, τις Κυδωνίες της Μικράς Ασίας και συνδέθηκε σε όλη τη
Βαλκανική με τις επαναστατικές κινήσεις των Ελλήνων. Τι κι αν αυτός, ο
Πάγκαλος, είχε βυζαντινής προέλευσης όνομα. Τι κι αν ήταν ήδη, πριν
ξεκινήσει ο 19ος αιώνας, γιατρός. Εμείς, τα αγόρια, λατρεύαμε τους
φουστανελοφόρους προγόνους από τα ορεινά της Πάρνηθας, που σκαρφάλωναν
με τα μυώδη πόδια τους τις κορυφές, ντυμένοι με δέρματα ζώων και
ζωσμένοι με μπαρούτια, εμπροσθογεμή τουφέκια και κάθε λογής χαντζάρες,
που τα είχαν αφαιρέσει από τον πατροπαράδοτο και μισητό εχθρό και
δυνάστη, αφού τον είχαν σφάξει, όπως τα ζυγούρια πάνω σε μια πέτρα αυτής
της γης, η οποία ούτε στιγμή δεν σταμάτησε να πολεμάει τους τυράννους.
Οταν μεγάλωσα και έμαθα αγγλικά, κάποιος μού χάρισε το μυθιστόρημα «Ο
τελευταίος των Μοϊκανών». Αισθάνθηκα βαθιά συγκίνηση. Από τις
λεπτομερείς περιγραφές του Κούπερ έβγαινε ένα αναμφισβήτητο συμπέρασμα: ο
τελευταίος των Μοϊκανών, με το ξυρισμένο κεφάλι και την κοτσίδα, ήταν
ίδιος με τους αρβανίτες προγόνους μου.
Οι Αρβανίτες αποτελούν συστατικό στοιχείο του σημερινού ελληνικού λαού. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κυκλοφορούν στο πλευρό μας φέροντας υπερήφανα και αξιότιμα οικογενειακά ονόματα που είναι αρβανίτικης προέλευσης. Καμιά φορά και χωρίς υποψία για την πραγματική σημασία τους. Θυμάμαι κάποτε έναν εξαιρετικό υπάλληλο του υπουργείου Τύπου, που ετοιμαζόταν να πάει στην Αλβανία, συνοδεύοντας τον Κωστή Στεφανόπουλο, Πρόεδρο της Δημοκρατίας τότε, και δεν είχε ιδέα ότι το αρβανίτικης προέλευσης επώνυμό του σήμαινε κάτι που θα δημιουργούσε περίπλοκα προβλήματα αν το έλεγε σε ανυποψίαστους Αλβανούς.
Οι Αρβανίτες της Αττικής και της υπόλοιπης Στερεάς Ελλάδας, της Πελοποννήσου, της Ηπείρου, της Θεσσαλίας, ακόμη και στον Νομό Εβρου υπάρχουν δύο χωριά και στην Κάσο το υπέροχο Αρβανιτοχώρι, καθώς και πλήθος αρβανίτικα επώνυμα σε νησιά όπως η Κέα, όπου κανείς δεν μιλάει αρβανίτικα, ήταν πάντα συστατικό στοιχείο της διαμόρφωσης του σύγχρονου Ελληνισμού. Ασύγκριτοι πολεμιστές, σκληροί αγρότες, δημιουργικοί κτηνοτρόφοι και, παρά τη διγλωσσία, παρόντες, πέραν της αναλογίας τους στον γενικότερο πληθυσμό, στην επιστημονική, πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της χώρας.
Τα αρβανίτικα μιλήθηκαν, όπως και οι άλλες διάλεκτοι, μέχρι να υποκαταστήσει η τηλεόραση τη γιαγιά. Η μάνα της μάνας μου μίλαγε στην κόρη της αρβανίτικα πάντα. Η κόρη, δασκάλα και Αρσακειάς, απαντούσε στα ελληνικά, και αυτό κράτησε μια ζωή χωρίς ποτέ να δημιουργηθεί ανάμεσά τους το οποιοδήποτε πρόβλημα. Οι Χειμαρριώτες δεν ήταν Αρβανίτες. Δεν μίλησαν ποτέ αρβανίτικα. Στον βαθμό που αυτό τούς επιβλήθηκε από τις εμπορικές και κοινωνικές τους σχέσεις ή από την ωμή κρατική βία, μίλησαν αλβανικά. Οι σημερινοί μετανάστες δεν καταλαβαίνουν τους Αρβανίτες της Αττικής, ενώ οι τελευταίοι καταλαβαίνουν σε γενικές γραμμές τους μετανάστες κάπως όπως οι Βραζιλιάνοι δυσκολεύονται να καταλάβουν τους Πορτογάλους, ενώ οι κάτοικοι της Μητρόπολης καταλαβαίνουν άνετα την απλουστευμένη κρεόλικη γλώσσα. Οι Σουλιώτες ήταν Αρβανίτες, πολλοί απ' αυτούς δεν ήξεραν ελληνικά ή τα μάθαιναν κοντά στην εκκλησία. Ούτε καν η θρησκεία δεν μπορεί να ξεδιαλύνει τη σχέση των δύο λαών. Στους πολέμους κατά του Αλή Πασά ένα μεγάλο διάστημα, πριν λιποτακτήσουν, βασικοί σύμμαχοι των αρβανιτοφώνων χριστιανών Σουλιωτών ήταν οι μουσουλμάνοι Τσάμηδες της Θεσπρωτίας.
Οταν ξεκίνησε η Ελληνική Επανάσταση, ολόκληρη η Αττική, καθώς και μεγάλο μέρος της Κορινθίας, της Αργολίδας, της Βοιωτίας, της Φθιώτιδας και της Εύβοιας, κατοικούνταν από Αρβανίτες. Οι μόνοι που δεν μίλαγαν αρβανίτικα στην Αττική ήταν οι Μεγαρίτες. Αυτοί οι αλλόγλωσσοι ελευθέρωσαν την Αθήνα. Ηταν ο βασικός κορμός της ένοπλης δύναμης του Καραϊσκάκη, που και ο ίδιος μίλαγε αρβανίτικα. Αλλά και ο Κολοκοτρώνης ήταν γνωστός σε μεγάλο μέρος της Πελοποννήσου με το αρβανίτικο όνομα της οικογενείας του, δηλαδή Μπιθιγκούρας. Εκτός αν δεν ήμασταν ανεπανόρθωτα καθαρευουσιάνοι, προσφέρουμε στην αγαπημένη μας ένα λουλούδι και όχι άνθος, από το αρβανίτικο «λούλε», και την Κυριακή στο σπίτι θα φάμε ένα μπούτι κατσικίσιο από το αρβανίτικο «κάτσε», που θα πει δύστροπο, απείθαρχο (μόνο αν είμαστε προγονόπληκτοι ή Κρητικοί θα παραγγείλουμε κάτι από αίγα ή ερίφιο).
Το πρόβλημα του κ. Ράμα είναι ότι συντάχθηκε με τους εχθρούς των Ελλήνων για να κρατήσει το κόμμα του τις ψήφους που τα ελληνόφωνα στελέχη του κομμουνιστικού καθεστώτος τού εξασφάλιζαν. Οι Αρβανίτες μετακινήθηκαν στην Ελλάδα, όπως μπορεί να διαβάσει κανείς στο θαυμάσιο βιβλίο του Κώστα Μπίρη «Αρβανίτες - Οι Δωριείς του νεώτερου Ελληνισμού», μεταξύ του 12ου και 14ου αιώνα. Τότε δεν υπήρχαν Αλβανοί, όπως δεν υπήρχαν και Γερμανοί, Ιταλοί, Αγγλοι, Γάλλοι ή Τούρκοι. Η αλβανική εθνική συνείδηση είναι η τελευταία που εμφανίστηκε στα Βαλκάνια, το 1878, με τη Λίγκα της Πριζρένης - Κοσσυφοπεδίου και με ακόμα μεγαλύτερη σαφήνεια με τα κείμενα των χριστιανών ορθοδόξων Αλβανών ή Βλάχων της Κορυτσάς. Αφού λοιπόν δεν υπήρχαν Αλβανοί, πώς ήταν Αλβανός ο Δεσπότης των Αθηνών, αν υπήρχε και αν λεγόταν πράγματι Δούσμανης; Δεν γνωρίζει επίσης ο κ. Ράμα ότι ο Μοροζίνι κατέστρεψε τελικά, με τα κανόνια του, την Ακρόπολη;
Οι λαοί μας έχουν συμφέρον στην ανανέωση της συνήθειας της κοινής συμβίωσης. Ιλιγγιώδη είναι τα μηνύματα που μας έρχονται από την πλευρά της οικονομίας. Είναι κρίμα που αντί να κοιτάξει αυτά τα στοιχεία ο κ. Ράμα και να επιδιώξει μια πορεία προόδου, συνεργασίας και συναδέλφωσης για το μέλλον, πιέζει για να δημιουργηθούν εξωπραγματικές αντιθέσεις από ένα παρελθόν που δεν υπάρχει παρά μόνο στη φαντασία του.
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο
αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί
καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να
εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται
συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία
γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
Ardian | 15:13
Tipically article with a very
shallow analitic sense and for sure super pro greek and if we check it
well with some xenofobic notes on it. Being Arvanites it’s not a favor
or pleasure you make to Albanians, because they were right Albanians as
Zevras and Andartes who make horrible crimes against Albanians in
Albanian land. There are always again Albanians like Fredi Bejleri (
someone can explain the connection of surname Bejleri with greek names)
and others like you who create problems between our communities. Anyway,
if the Arvanites you say that can’t be called Albanians, why should you
call them Greeks ?? Pure lie and scum
Δεν μπορεις επιστημονικα να εισαι | 15:03
- Η επεκταση της Αρβανιτιας
δεν στηρίζεται με τιποτα απο τους Ελληνες ,αλλα στηρίζεται μονο απο τους
Αρβανιτες και Αλβανους ως εθνικη στρατηγικη συμμαχοι . Οι Αλβανοι ολοι
τους νιωθουν εθνικα τους Αρβανιτες . - Καθε Αλβανος νιωθει και
Αρβανιτης. - Κανενας Ελληνας δεν νιωθει Αρβανιτης ,οχι μονο δεν ξερει
και δεν ενδιαφερεται για τα Αρβανιτικα,αλλα παντα κρυφα σκοπευουν των
πνιγμο των Αρβανιτων και των Αρβανιτικων Γιατι στα 200 χρονια δεν
επέτρεψαν ενα κλαδος της Αρβανιτολογιας στα Πανεπιστημια των Αθηνων ?
Μηπως δεν εφτασαν 200 χρονια ? Γιατι δεν μιλησαν ποτε για επεκταση της
Αρβανιτιας,για τα Αρβανιτικα που χανονται καθε μερα,για υπαρξη της
Αρβανιτικης κοινωνιας,για Αρβανιτικη παραδοση ,τραγουδια και
πολιτισμο,Αρβανιτικα σχολεια ... ? Να και η απαντηση Επειδη οι
Αρβανιτες και οι Ελληνες δεν ειναι ενας εθνος,αλλα αντιπαλοι,που ενας
απο τους δυο πρεπει να χαθει . Ετσι οι Ελληνες ειναι κατακτητες των
Αρβανιτων , και οι Αρβανιτες πρεπει να χαθουν , πραγμα αυτο γινεται
μερα με την μερα....
About Albanians and Arvanites | 12:09
I appreciate this article from
mr.Pangallos. We all need more public figures like him to speak up and
strengthen the relations and not set fire for "pinuts". It looks as if
there are certain people in Albania with very little influence (if not
zero influence) that always will try to create conflicts. When PM Rama
has mentioned Dusmanis that he was Albanian that is because his origin
was Albanian. At that time there was no Albanian state, but there was an
Albanian nation, same as Greek nation, and Hungarian nation, and
Italians etc. let us take this as another good example that we have more
things to put us together than divide us.
Η δημοκρατία για όλους ή όχι | 06:21
Κάποια ερώτηση ο κ Πάγκαλος.
Μπορεί να εξηγήσει την έλλειψη φροντιστήρια αρβανίτικα? γιατί να μην
επιτρέψει την ελληνική πολιτεία χθες και σήμερα δεν επιτρέπουν την
ανάπτυξη της εκπαίδευσης στη γλώσσα αρβανίτικα? Γιατί Ελλάδα σύγχρονη
«δημοκρατική» έγινε εσκεμμένα κατέστειλε αρβανίτικη γλώσσα της
εκπαίδευση? Γιατί η βία στα ελληνικά σχολεία χρησιμοποιήθηκε όταν τα
παιδιά αρβανίτικημιλούν τη γλώσσα τους? Αρβανίτες γιατί η Ελλάδα δεν
αναγνωρίζει το δικαίωμα των μειονοτικών εθνο-γλωσσικές κοινότητες ως
Arbereshe στην Ιταλία? Θα έχετε το θάρρος να απαντήσει ο κ Πάγκαλος?
Greetings from Tirana | 07/11/2016 21:34
The nation concept as we know
it today, was not in 12 or 14 century but everyone knew who he was or
who everyone was. So a greek was called a greek, and an albanian was
called an albanian. Now mr. Rama is in a coalition with the descendants
of that people that mr. pangalos describes as Suliotis friends (Camis).
They are not Greece enimies, they are just the descendents of the
people that were slottered after the WW2 for political reasons (Greek
state wanted no minorities near the Korfu cana). Now they want their
rights, and they are demanding them in a peaceful way. I don't know why
Greece is so arrogant with them. As for mr. Pangalos he has to learn
from his father a little bit more.
We were proud of you Mr.Pangalos but | 07/11/2016 18:23
As Albanian I was once proud
of you.To Arvanites we see our fara somehow is the same as we see our
forefathers , why that should be different from Arberesh of Italy?!
Want or don't want you are our blood and I thought you stood for this
value when you spoke for Arvanites of Attiki and their language that
unfortunately they lost But you Mr. Pangalos are doing the outmost to
distance yourself from Albanians as this is the same as being and
feeling more Greek.The assimilation of Arvanites changing their
ethnicity as snakes changing their skin as fonder of "Fonis tis
Alvanias" in Athens of 18th century A.Kullorioti described..what a shame
Mr.Pangalo our forefathers watch
μία πληροφορία με τη σημασία της: | 07/11/2016 12:29
το πρώτο Ελληνοαλβανικό λεξικό
της Ιστορίας συνέγραψε ο Μάρκος Μπότσαρης, ο οποίος στον πρόλογο
αναφέρει ότι σκοπός της συγγραφής ήταν οι ομοεθνείς του να μάθουν την
ελληνική και να εντρυφήσουν σ'αυτήν, διότι έτσι θα γίνουν καλύτεροι
άνθρωποι... Αν δεχθούμε ως σωστή την εκτίμησή του σημαίνει ότι μάλλον
δεν μάθαμε ελληνικά...
Unë, Teodor Pangallos, Arvanitasi i Athinës
Pak para revolucionit që çoi në fitoren e pavarësisë së Greqisë, në vitin 1815 në Athinë banonin 7 mijë të krishterë dhe 3 mijë myslimanë (sipas Pouqueville). Nga 7 mijë të krishterët, 4 mijë prej tyre ishin arvanitas dhe vinin kryesisht nga fshatrat rreth Athinës. Ata ishin të vendosur mes zonës së njohur të Plakës dhe Makrijanit.
Në vitin 1821 ditën e dytë të Pashkës, turqit e Athinës arrestuan 12 athiniotë, sepse besonin që po përgatitej kryengritje. Vendimi i tyre i parë ishte t’i therrnin të gjithë të krishterët, por kundërvënia e Halil Efendiut që ishte kadiu në këtë rast i Athinës (pra gjykatësi) ua hoqi këtë mundësi. Në 25 prill të vitit 1821, sipas Dionis Surmelit, luftëtar dhe dëshmitar okular i kohës u mblodhën në Menidhi (Aharnai) 1 200 të krishterë. Ata vinin nga fisi Hasia me komandant Melet Vasiliun dhe Mitro Skevanë, apo to Menidhit me komandant Anagnost Kurkatiotin, nga Mesogjia me komandant Jani Davarin dhe nga Athina me komandant Dhimo Antoniun.
Nën komandën e Melti Vasiliut, kryengritësit hynë në Athinë dhe e çliruan atë. Sot, jashtë bashkisë së Filis mundet të shohë dikush statujën e tij të tregojë bashkëfshatarët e tij duke treguar rrugën e detyrimeve dhe krenarisë. Në shtator të vitit 1821, 70 trima nga Hasia nën komandën e Mitro Skevasë dhe Anastas Lekës luftuan kundër 500 turqve (këmbësorë dhe kalorës) nën drejtimin e Omer Vrionit. Në këtë luftë rrezikoi të humbë jetën e tij pashai i tmerrshëm. Kështu që ai mori vendimin të braktisë Athinën duke thënë që “nëse 70 njerëz më mundën dhe më bënë të rrezikoj jetën mendoni se çfarë do të bëhet nëse ata bashkohen në 1000.”
Kryeqyteti i ardhshëm i Greqisë u çlirua nga Arvanitasit e Athinës, një fis luftëtar të krishterësh ortodoksë me gjuhën dhe zakonet e veta, një racë që kurrë nuk iu përkul turqve dhe asnjëherë nuk bëri paqe me ta. Mësuan të jetojnë me thikë ndër dhëmbë që të mbrojnë nderin dhe jetën e tyre dhe ky ishte prioritet i tyre përballë turqve pushtues që nuk njihnin ligj dhe besë.
Arvanitasit e Athinës që disa i quanin “Kuaj Troje” të Greqisë moderne, disa i quanin Epiriotë dhe të tjerë shqiptarë që erdhën si kolonë në Athinë në shekujt e 10-11 pas krishtit, ishin ata që ngritën fort armët për luftën e madhe në mbrojtje të nderit dhe atdheut, (po i sjell këto veti siç i ka sjellë vetë Koloktroni në fjalën e tij të famshme në Pnikas).
Besnikë në idenë e madhe greke, të etur për liri, arvanitasit e Athinës, ashtu si të të gjithë Greqisë, paraprinë në revolucionin e 1821 dhe u bënë edhe ata pjesë e brezit të grekëve që ndërruan përgjithmonë historinë e kombit duke kontribuar për Greqinë pas 4 shekujsh
Historia e familjeve
Nuk jam historian që të sjell një mendim të bazuar historik, por jam Arvanitas dhe di historinë e familjes time, ashtu siç e dinë edhe shumë arvanitas të Athinës. Le të mos harrojnë lexuesit se në kundërshtim me Athinën, periferia e Athinës zotërohej deri vonë dhe në shumë raste vazhdon të zotërohet nga fshatra që rrënjët e tyre shkojnë shumë mbrapa dhe thellë, atje ku vetë familjet njihen mirë mes tyre.
Nga ana e babait tim Janaq Meleti (Haximeletis) kishte nderin të gjendej në krah të Karaiskaqit si nënkomandant i tij. Për çdo njeri që merr mundin të pyesë do të mësojë shumë histori nga të gjitha fshatrat arvanitase për kapedanët vendorë dhe trimat që luftuan për lirinë e atdheut të tyre
Zoti Vlahojani në një antologji të vetën historike ka shkëputur një tregim të shkurtër, ku në një mbledhje të Parlamentit, në momentin kur gjakrat ishin nxehur, një luftëtar i vjetër i 1821 iu drejtua protagonistëve në gjuhën arvanitase që të pushojë grindja. Dhe ajo pushoi.
Arbërishtja ishte gjuha që fliste Kundurioti, Kryeministër i Greqisë, Bubulina, Boçari, Suliotët dhe shumë të tjerë. Ishte gjuha që kuptonte dhe dinte Karaiskaqi, Andruçoja e shumë të tjerë luftëtarë të revolucionit për pavarësi.
Në fushatën e Azisë së Vogël në vitet 1919-1922 arvanitasit nga Liosia luftonin me bajrakun e tyre. Nuk bënë as një hap mbrapa dhe ranë deri në të fundit. Vetëm, kur të kuptojmë këtë do të kuptojmë edhe atë shikimin e arvanitasve të Athinës që përshkruan Tito Athanasiadhi në “Fëmijët e Njovit”. Katalogu i heronjve arvanitas të vrarë në 1922 është më i madh se të vrarët e të gjitha fshatrave të Greqisë së marra së bashku.
Sigurisht që arvanitasit nuk kanë prani të rëndësishme vetëm në librin e madh të të vrarëve të nderuar të kombit grek. Ata kanë prezencë të rëndësishme në botën e letrave, në shkencë dhe në institucionet e shtetit të ri veçanërisht duke marrë detyra shumë të larta ushtarake por edhe poste politike…
Botuar në gazetën greke Kathimerini, 24 mars 2007
Si u konvertuan shqiptarët e krishterë në myslimanë?
Gani Mehmetaj
Kronikat turke:
“Për të pafetë meshkuj të rritur u dha urdhri që ti jepeshin belikut. Për këtë arsye në çdo qendër kalimi sillnin kolona robërish të lidhur me zinxhirë, i kalonin para padishahut ngadhënjimtar dhe aty të rinjtë dhe pleqtë i kaluan në shpatë dhe i copëtuan. Pati raste kur ranë në shpatë tremijë, katërmijë, dhe shtatëmijë të pafe. Luginat e thella për shkak të kufomave morën pamjen e kodrave. Gjaku rridhte në fushat e gjëra si lumi Amur-Darja”. Këtë histori e ka shkruar Tursun Beu (“Lufta shqiptaro-turke në shekullin XV”, Burime Osmane faqe 100-101 . Ai ishte historian i Sulltanit Mehmetit II, i cili ishte pjesëmarrës gjatë pushtimit të Shqipërisë.
Kronikani Kemal Pashë-Zade shkruan, se: “Me urdhër të Padishahut u vra pa mëshirë, cilido që u zu gjallë, vendi u plaçkit tmerrësisht, gratë dhe fëmijët u morën robër. Dhe vazhdon me vargje: I theri të panënshtruarit e atyre kryengritjeve, ua bëri ushqim ujqërve dhe shpezëve kufomat e tyre, s’mbeti grua e fëmijë, të gjithë u bënë robër.” po aty f.194.
Kevami, shkronjës i Sulltan Mehmetit te II dhe Bajazitit të II shkroi rreth vitit 1489, mjaft të dhëna që përputhen edhe me ato çfarë shkruante edhe Marin Barleti. “Disa mijëra të pafe i gjuajtën, i kapën dhe i prunë përpara sulltanit të botës. Padishahu i botës , disave prej tyre ua preu kokat, ndërsa disa të tjerë i çau në dysh. . të gjithë të tjerët urdhëroi dhe i shkuan në shpatë para tij. Po aty f.112
Kronisti bizantin i kalif Fatihut, Kritobuli nga Imbrosi, që e vëzhgoi së afërmi këtë luftë, thotë, se: “Shqiptarët preferonin më mirë vdekjen, se sa të binin në duart e turqve. Disa Ilirianë, duke parë se ndiqeshin nga turqit dhe pasi nuk gjetën asnjë vend për t’u strehuar, u hodhën poshtë që nga shkëmbinjtë, në hapësirën e përrenjve dhe u vranë.”
I zemëruar për disfatën, kalifi Fatih u largua nga Kruja. Gjatë rrugës prej Elbasanit në Dibër, ai rrethon qytetin e Çidhnës, afër Drinit, ku janë strehuar rreth 20.000 gra, pleq e fëmijë, të larguar nga krahinat fushore për t’i shpëtuar masakrave islamike. Nën thirrjet “Vdekje shqiptarëve!” dhe “Allahu Akbar!” osmano-islamikët sulmojnë qytetin. Pasi e pushtojnë atë, kalifi islamik Fatihu i masakron të gjithë barbarisht ” Vetëm në këtë qytet humbën 20.000 mijë shpirtra të pafajshëm.
Shkodër. Viti 1478. Kështjella e Shkodrës rrethohet nga ushtritë osmane. Turqit sulmojnë pareshtur por mbrojtësit nuk dorëzohen dhe i zmbrapsin me sukses sulmet e barbarëve. Sulltan Mehmet Fatihu që e drejtonte vetë fushatën, vendos zbatimin e një tjetër taktike për të terrorizuar mbrojtësit e qytetit. Ai sulmon dhe pushton kështjellat Zhabjakut, Drishtit. Pasi i rrafshon ato, banorët e marrë robër i sjell përpara mureve të Shkodrës. Disa mijëra gra, burra, pleq e fëmijë masakrohen në mënyrën më mizore pranë mureve të kështjellës. Me këto skena makabre, Sulltan Mehmet Fatihu, ka si qëllim të ligështojë mbrojtësit e kështjellës, dhe t’i detyrojë ato të dorëzohen. Kjo taktikë dështon. Kështjellarët e Shkodrës nuk epeshin. Më vonë qyteti dorëzohet sipas një traktati midis Venedikut dhe sulltanit. Banorët e qytetit largohen drejt Italisë, dhe në vend të tyre sulltani e popullon qytetin me turko-arabë të ardhur nga Anadolli, Afrika Veriore dhe Azia Qendrore.
Në përshkrimin e skenave makabër që bënë turqit në Lezhë e Shëngjin kronisti turk Idriz Bitlisi shkruan rreth vitit 1502 “Kokat e këtyre keqbërësve, të prera që në zverk nga shpatat dhe që ishin si pjeprit e kopshtit të sheshit të luftës, notonin në sipërfaqen e ujit si kunguj. Trupat e tyre të brishtë lëviznin si flluska uji dhe sa herë që dallga i prekte si një shpatë…”
Muhamet Muhjiu shkruan rreth vitit 1478 në pushtimin e Krujës: “Ah botë plot vuajtje dhe rënkime! Vaj! Thirrjet që nga krahërorët e tyre të dërrmuar arritën deri tek tavani i Saturnit. Gjithsejtë rreth pesëmijë të pafe, që ishte secili një djall nafthëdhës dhe vetëtimlëshues, u bënë kështu pre e shpatës së mprehtë dhe qoke e shigjetës goditëse. Kafkat e këtyre do të jenë për shumë vjet ushqim për shpezët e këtyre viseve. Në këtë mënyrë u arrit fitorja; thyerja e të pafeve dhe shfarosja e armiqve. Turma e luftëtarëve u kënaq dhe u gëzua me plaçkë të shumëllojshme dhe të panumërt. Ata që mbetën nga armiku, gratë dhe fëmijët, i vunë në pranga poshtëruese të robërimit dhe i lidhen me zinxhirët e mjerimit. Pastaj do të fillojë shkatërrimi i kishave, ndërtimi i medreseve, ndalimi i kambanave dhe prishja e ligjeve…”
Dëshmi me interes historik dalin dita-ditës në dritë nga dokumenta apo referenca të hershme rreth Arvanitëve dhe gjuhës së tyre në Greqi!
Në revistën greke me titull: “Rrëzët e grekëve” ka një referencë të një kronologu grek, i cili shkruante në vitin 1836 për Arvanitët – Arbëreshët e Greqisë duke sjell në dritë të dhëna shumë interesante dhe me vlerë historike. Për këtë alb-observer.com, ju paraqet një faqe të kësaj reviste ku artikulli i saj parqet atë çka sot vetë grekët e mohojnë ose mundohen ta baltosin me gjithë farë mënyrash.Të dhënat vijnë nga vepra e Dhimitriu Bizantiu shkruar në vitin 1836, pak vite pas çlirimit të Greqisë. Ja se ç’shkruan ai konkretisht: “Vizitorët vinin re me habi se banorët e fshatrave përreth Atikës, por deri dhe brenda saj, në qendër të kryeqytetit të shtetit të sapoformuar, flisnin një gjuhë që Arvanitët e moshuar e quanin: “Arbërisht”, ku ishte e njohur gjerësisht si Arvanitëshe”.Në vijim artikullshkruesi mundohet të krahasoj dallimet midis fshatrave grekë dhe atyre arvanitas/arbëresh, ku sipas tyre nuk ekzistonte asnjë dallim: rastësi? Madje deri në shekullin e 20-të gjuha që mbizotëronte në kotë fshatra dhe brenda në Athinë ishte arbërishtja. Ndërkohë sillet dhe studimi i një historiani me emrin Tasos Karantis në një studimin e tij për arvanitët e Salaminës, me krenari banorët e saj thoshin se: “Eimai arbanitis kai milao arbanitika –greqisht, shqip: “Jam arvanit dhe flas arvanitika”. Këta vendas thoshin se “gjuha jonë është gjuha e tatërve/etërve tanë”, pasi kjo gjuhë është e pasur me ndjenjë në shprehje, duke u quajtur me një mënyrë edhe më poetike; Gjuha e zogjve, gjuha e dallëndysheve!
- Njerëzit nuk janë kundër teje, ata janë thjeshtë për veten e tyre.
- Ngjit male jo që të të shohë ty bota, por që të shohësh ti botën.
- Më shumë mëson prej dështimeve, se sa prej suksesit. Mos e lër të të ndalë. Dështimi ndërton karakterin.
- Risku më i madh nga të gjithë? Risku që të jetosh jetën duke mos bërë atë që do, për shkak të bastit se mund të “blesh” lirinë për ta bërë më vonë.
- Shko atje ku të lartësojnë, jo atje ku thjeshtë të tolerojnë.
- Personi me të cilin do të kalosh më shumë kohë në jetë është vetja jote. Kështu që, më mirë të përpiqesh ta bësh veten tënde sa më interesante që të jetë e mundur.
- Nëse i pranon limitet e tua, është e sigurtë se do të shkosh përtej tyre.
- Njerëzit thonë shpesh se motivimi nuk zgjat. Epo, as edhe një banjë me ujë të ngrohtë nuk zgjat. Prandaj rekomandohet përditë.
- Cdo njeri që ti takon ka frikë nga dicka, është i dashuruar me dicka dhe ka humbur dicka.
- Rehatia është armiku i arritjeve
Akademiku francez: “Shqiptarët i përkasin popujve më të vjetër se vet historia”
Nikolla Jorga: “Populli shqiptar së bashku me baskët, janë më të vjetërit në Evropë”.
Maximilian Lambertz: “Historia e Vërtetë e njerëzimit do të jetë e shkruar, vetëm kur ajo do të shkruhet me pjesëmarrjen e shqiptarëve”.
Lamartini: “Ky komb e ky popull nuk merret nëpër këmbë… Kjo është toka e heronjve të të gjithë kohërave… Homeri aty gjeti Akilin, grekët Aleksandrin e Madh, turqit Skënderbeun, njerëz këta të së njejtës racë, të të njejtit gjak”.
M. Huacunthe Hecquard: “Në asnjë vend të botës femrat nuk janë më të respektuara dhe nuk ushtrojnë një veprimtari më të fuqishme se shqiptaret dhe disa nëna shqiptare kanë përzënë prej shtëpisë bijtë e vet pasi ata ishin larguar nga fronti i luftës. Ato i kishin kthyer në fushën e betejës”.
Lord Bajroni: “Shqiptarët me kostumet e tyre bëjnë një peizazh më të mrekullueshëm në botë… Shqiptarët janë raca njerëzore më e bukur që ekziston, trima më të fortë se kështjellat e tyre”.
Henry Noel Brailsford: “…Shqiptari ‘primitiv’, në fakt është ‘Mbinjeriu’ për të cilin Nietzsche ëndërronte”.
Gjusepe Katapangu: “Atllantida e cila është zhdukur para 12.000 vjetësh, ishte tokë e Ilirëve (pellazgëve), të cilët shpëtuan nga përmbytja e Atlantidës dhe filluan civilizimet e reja në të gjitha kontinentet, sidomos në Evropë, Afrikë dhe Azi të vogël”!
Agostino Ribeco: “Te drejtat mijëvjeçare të shqiptarëve, etnografike dhe gjeografike, shtrihen prej kohërave të vjetra në Iliri, Maqedoni dhe Thesali”.
Braisllav Nushiq: “Shqiptarët janë autoktonë, të cilët gjatë të gjitha dyndjeve të popujve, e ruajtën tipin dhe karakterin e vet në mënyrë të theksuar. Ata u bënë ballë sulmeve të romakëve, mësymjeve të dendura të sllavëve, të cilët ua pushtuan të gjitha fushat, ultësirat, dhe lumenjtë”.
Dushko H. Konstantinov: “Shqiptarët janë banorë më të vjetër të Gadishullit Ballkanik dhe pasardhës të drejtpërdrejtë të ilirëve të vjetër, të cilët kishin ndërtuar shtetin më të fuqishëm në Ballkan”.
Edvin Jasques: “Ilirët ose shqiptarët, këta bijë të paeupur, ishin luftëtar të shqipes, trashëgimtarë të denjë të Akilit, Filipit, Aleksandrit të Madh dhe Piros së Epirit…”.
Edvin Pears: “Shqiptarët janë pasardhës të racës më të vjetër të Gadishullit Ballkanik, gjegjësisht të racës arjane, duke e nxjerrë këtë fjalë nga dy rrënjët e fjalëve shqipe: Ar dhe Anë, që d.m.th. Njerëz të arit të pastër”.
Maks Myle: “Emrat e mjaft popujve të njohur rrjedhin nga fjala e vjetër shqipe ‘Ar’. Kjo vlen edhe për mjaftë vende të botës.”
Fanulla Papazogllu: “Dardania është njëra nga krahinat antike të Ballkanit ku popullata autoktone është ruajtur më së miri”.
Gos Xhen: “Origjina e shqiptarëve ngjitet deri te koha e pellazgëve dhe kanë origjinë parahelene”. Gustav Majer: “Shqiptarët janë Ilir të rinj”.
Gjorgj Hahni: “Shqiptarët janë pasardhës të Ilirëve, ndërsa ilirët janë pasardhës të pellazgëve… Shqiptarët janë stërnipërit e Pellazgëve”.
Haki Pasha: “Po doli në shesh historia e shqiptarëve, Perandorinë Osmane e merr lumi”.
Harold Whitehal: “Hieroglifet egjiptiane, të krijuara para 4.000 vjetësh kanë domethënie shqipe”.
Henri Braisford: “Në Maqedoni, vetëm shqiptarët janë popull autokton”
Johan Fon Han: “Shqipja rrjedh nga ilirishtja dhe ilirishtja nga pellazgjishtja”.
Jovan Cvijiq: “Sllavët e jugut, pas ardhjes në Ballkan, aty gjetën shqiptarët, të cilët nën trysninë e tyre (sllavëve) u tërhoqën drejt jugut dhe në vendet më malore, ku i hasim edhe sot”.
Konstandin Paparigopulos: “Vetëm shqiptaret konsiderohen si pasardhës të racës ilire”
hapni likun e meposhtem dhe mesoni anglisht per vete dhe femijet falas
No comments:
Post a Comment